Natrijum je hemijski element sa simbolom Na i atomskim brojem 11. Natrijum je alkalni metal sive boje koji u čistom stanju nije dostupan na planeti Zemlji ali je široko dostupan u jedinjenjima. Natrijum je esencijalni element za čovjeka, životinje i pojedine biljke. Najpoznatija jedinjenja natrijuma koja svakodnevno unosimo u organizam su natrijum-hlorid (NaCl) tj. kuhinjska so i natrijum-bikarbonat (NaHCO3) tj soda-bikarbona.

Namirnice bogate natrijumom su kuhinjska so, plodovi mora, riba, mlijeko, špinat, mesne prerađevine, karfiol, celer i ostalo povrće…

Biološka funkcija

U ljudskom organizmu natrijum je esencijalni nutrijent, što znači da bez njega naše tijelo ne bi funkcionisalo. Natrijum u našem organizmu reguliše količinu krvi, krvni pritisak, osmotsku ravnotežu, učestvuje u stvaranju hlorovodonične kiseline u želucu, te je važan element u funkciji neurona, a učestvuje i u regulaciji nervno–mišićne nadražljivosti.
Normalna koncentracija natrijuma u krvi odraslih osoba je od 137 do 146 mmol/L.

Nedostatak natrijuma

Nedostatak natrijuma u organizmu uzrokuje hiponatremiju – poremećena ravnoteža elektrolita. Smanjenu količinu ovog minerala može uzrokovati više stvari, a najčešće:
– gubitak soli izlučivanjem zbog upotrebe diuretika;
– gubitak soli dijarejom i znojenjem ;
– pretjeran unos vode, bez unosa natrijuma;
– nefrotski sindrom bubrega, hipotiroidizam, ciroza jetre i srčana insuficijencija.
Glavni simptomi hiponatremije su mučnina, povraćanje, glavobolja, letargija, nemir, mišićna slabost, gubitak apetita, konvulzije, a teški slučajevi mogu dovesti i do kome. Hiponatremija se često posmatra kao suprotnost dehidraciji.

Predoziranje natrijumom

Nasuprot hiponatremiji stoji hipernatremija. Hipernatremija je poremećaj elektrolita koji nastaje zbog pretjeranog unosa natrijuma. Glavni simptomi predoziranja natrijumom su: letargija, slabost, nervoza i otečenost. Tijelo se jako dobro bori sa previsokom količinom natrijuma, pa tako i malo povećanje natrijuma u organizmu, izaziva jak osjećaj žeđi. Rizične grupe za hipernatremiju su novorođenčad, mentalno oboljeli od pojedinih bolesti (jer nisu svjesni da su žedni) te starije osobe koje nisu u mogućnost da dohvate i traže vodu. U teoriji osoba koja bi bila morsku vodu predozirala bi se natrijumom. Naime, unosom morske vode ne unosimo dovoljno same vode da izbacimo višak natrijuma i hlora koje pritom unosimo. Previsoki nivoi natrijuma su povezani sa većim procentima smrtnosti, međutim u svim takvim slučajevima postoje i drugi prateći medicinski problemi.

Preporučeni unos natrijuma

Kod odraslih osoba dnevne potrebe za natrijumom su oko 1.5 gram što je oko 4 grama kuhinjske soli. Kod osoba koje se bave fizičkim aktivnostima, potrebe za natrijumom mogu biti i duplo veće.
Zbog današnjeg načina ishrane svi unosimo mnogo više od preporučene doze, međutim ne postoje dokazi koji pokazuju da unos većih količina natrijuma tokom dužeg perioda izaziva ikakve poremećaje, zbog toga ne postoji gornja preporučena granica.

Izvori natrijuma u hrani

Namirnice bogate natrijumom su kuhinjska so, plodovi mora, riba, mlijeko, špinat, mesne prerađevine, karfiol, celer i ostalo povrće…

Povezani članci

Uslovi kopiranja i preuzimanja ovog članka

Creative Commons License
Tekst / članak na ovoj stranici je izdan pod Creative Commons Attribution 4.0 međunarodnom licencom.

Sadržaj ovog članka je vlasništvo sajta TablicaKalorija.com i njenih autora, ukoliko to nije drugačije navedeno u samom članku iznad.

Članak smijete iskopirati i koristiti na drugom sajtu pod uslovom da linkujete izvor tj ovu stranicu. Svako kopiranje i korištenje materijala sa ove stranice bez navođenja izvora linkom, smatra se kršenjem autorskih prava i podleže zakonskim sankcijama.

Članak smijete koristiti i u komercijalne svrhe pod gore navedenim uslovima.

Fotografije u ovom članku su vlasništvo trećih lica. Nutritivne vrijednosti u ovom članku su javno vlasništvo i smijete ih preuzeti bez navođenja izvora.

Comments are closed.

87 queries in 1,094 seconds.